Bulut Yedekleme Hizmetleri: Kapasite, Saklama ve Fiyat Karşılaştırması

Bu sayfada · 9 bölüm

1. Eşitleme ile yedekleme arasındaki fark
2. Backblaze ve IDrive: bilgisayar ve sunucu yedekleme planları
3. OneDrive, Google Drive ve Dropbox'ta geri alma süreleri
4. Sürüm sayısı ile gün sayısı aynı korumayı vermez
5. Bulut yedekleme fiyatları: üç işletme örneği
6. Geri yükleme: veriyi geri almanın yolları
7. Yedeğin tutulduğu ülke ve şifreleme anahtarı
8. Bulut yedekleme programını devreye alma sırası
9. Bulut yedekleme hakkında kısa yanıtlar
10. Kaynaklar

Bulut yedekleme hizmetlerini kapasite ve fiyatla karşılaştırmadan önce iki soruyu yanıtlamak gerekir. Birincisi, hizmet bilgisayardaki dosyaların bağımsız bir kopyasını mı tutuyor, yoksa bir klasörü bulutla eşitliyor mu? İkincisi, silinen ya da bozulan bir dosya geriye dönük kaç gün içinde kurtarılabiliyor? Backblaze ve IDrive, bilgisayardaki verinin kopyasını almak için kurulmuş yedekleme hizmetleridir. OneDrive, Google Drive ve Dropbox ise öncelikle dosya eşitleme ve paylaşım hizmetidir. Bunlar eski sürüm ve çöp kutusu sayesinde geri alma imkânı sunar, ancak bu süre plana göre 30 gün ile 1 yıl arasında değişir.

Fiyatlandırma da iki ayrı mantıkla işler. Backblaze bilgisayar başına yıllık 99 dolara sınırsız kapasite verir. IDrive kapasite kademesine göre, Dropbox ve Google Workspace ise kullanıcı sayısına ve kapasiteye göre ücret alır. Tablolardaki tutarlar sağlayıcıların fiyat sayfalarında gösterilen liste fiyatlarıdır. Vergi, kur farkı ve dönemsel kampanyalar ödenecek tutarı değiştirir.

Eşitleme ile yedekleme arasındaki fark

Eşitleme (senkronizasyon) hizmeti, bilgisayardaki klasörün bulutta aynısını tutar. Bir dosya bilgisayarda silindiğinde, üzerine yanlış veri kaydedildiğinde ya da fidye yazılımıyla şifrelendiğinde bu değişiklik de kısa sürede buluta taşınır. Böyle bir durumda dosyayı kurtarmak için saklama süresi dolmadan sağlayıcının tuttuğu eski sürüme ya da çöp kutusuna ulaşmak gerekir.

Yedekleme hizmeti ise bilgisayardaki dosyaları belirli aralıklarla ayrı bir arşive kopyalar ve önceki sürümleri belli bir süre ya da sayı boyunca saklar. Bu hizmetlerde de sınır vardır: Backblaze eski sürümleri ve silinen dosyaları varsayılan olarak 30 gün saklar, IDrive ise her dosyanın en çok 30 önceki sürümünü tutar. Asıl fark, yedeğin günlük çalışma klasöründen bağımsız olması ve bilgisayarın tamamını kapsayabilmesidir.

Microsoft da OneDrive'ı bir yedekleme deposu olarak konumlandırmaz. OneDrive hizmet açıklamasına göre iş hesabındaki alan, her lisanslı kullanıcının kendi iş dosyaları içindir. Sistem yedeklerinin ya da departman ve kurum düzeyindeki verilerin OneDrive'da tutulması desteklenen kullanımlar arasında yer almaz. Microsoft, ekiplerin ortak dosyaları için SharePoint'i önerir. Bu nedenle ofis sunucusunun ya da muhasebe veritabanının kopyasını OneDrive'a koymak, hizmetin desteklenen kullanım kapsamının dışında kalır.

Backblaze ve IDrive: bilgisayar ve sunucu yedekleme planları

Backblaze'in süresiz saklama seçeneği, bir yıldan eski sürümler ve silinen dosyalar için GB başına aylık 0,006 dolar ek ücretle çalışır. Bir yıldan eski 200 GB'lık sürüm birikimi, aylık yaklaşık 1,2 dolar ek ücret demektir. Bir yıllık geçmiş ise ücretsizdir; yalnızca her bilgisayar için ayrı ayrı açılması gerekir.

IDrive'da kotayı aşmanın maliyeti yüksektir. Fiyat sayfasındaki dipnota göre aşım ücreti Personal planda GB başına aylık 0,25 dolar, Team ve Business planlarında 0,50 dolardır. 5 TB'lık Team planında 100 GB'lık aşım aylık 50 dolar tutar. Bu, 10 TB'lık Team kademesinin ikinci yıldan sonraki aylık liste fiyatının (19,99 dolar) iki katından fazladır. Veri büyümesi bekleniyorsa bir üst kademeye geçmek, aşım ücreti ödemekten ucuza gelir.

İki hizmetin kapasite modeli farklı ofis yapılarına uyar. Backblaze'de veri miktarı maliyeti etkilemez, bilgisayar sayısı etkiler. Bu yüzden az sayıda bilgisayarda büyük arşiv tutan bir işletme için uygun olabilir. IDrive'da ise ücret kapasite kademesine bağlıdır. Çok bilgisayarı olan ama bilgisayar başına verisi az olan bir ofiste toplam tutar düşük kalabilir.

OneDrive, Google Drive ve Dropbox'ta geri alma süreleri

Google Workspace fiyatları vergiler hariç ve bir yıllık taahhütle verilen tutarlardır. Microsoft 365 ve Google Workspace aboneliklerine e-posta ve ofis uygulamaları da dahildir. Dropbox ise ekip içi paylaşım ve iş birliği araçlarıyla birlikte satılır. Bu nedenle bu hizmetleri yalnız GB başına fiyatla saf yedekleme hizmetlerine kıyaslamak yanıltıcı olur. Doğru karşılaştırma, ödenen tutarın hangi geri alma süresini sağladığıdır.

Sürüm sayısı ile gün sayısı aynı korumayı vermez

Saklama sınırı iki biçimde tanımlanır: gün sayısıyla (Backblaze, Dropbox, OneDrive'ın çöp kutusu) ya da sürüm sayısıyla (IDrive). Google Drive, yüklenen dosyalarda ikisini birlikte uygular: eski sürüm 30 gün dolunca ya da 100 yeni sürüm birikince silinebilir.

Gün sınırı, bir hatanın ne kadar geç fark edilebileceğini doğrudan belirler. Sürüm sınırında ise koruma süresi dosyanın ne sık değiştiğine bağlıdır. Gün içinde on kez kaydedilip her seferinde yedeklenen bir muhasebe tablosu için 30 sürüm, yaklaşık üç günlük geçmiş demektir. Ayda bir güncellenen bir sözleşme dosyasında aynı 30 sürüm iki buçuk yılı kapsar. Google Drive'da da sık kaydedilip her seferinde yeniden yüklenen bir dosya, 30 gün dolmadan 100 sürüm sınırına ulaşabilir.

Pratikte bakılacak ölçüt, kritik dosyalardaki bir hatanın en geç ne zaman fark edildiğidir. Ay sonu kapanışında ortaya çıkan bir hata için 30 günlük pencere sınırda kalır. Çeyrek ya da yıl sonu kontrolünde fark edilen bir sorun için ise Backblaze'in ücretsiz bir yıllık geçmişi ya da Dropbox Advanced'in bir yıllık geri alma süresi gibi daha uzun bir pencere gerekir.

Bulut yedekleme fiyatları: üç işletme örneği

Aşağıdaki hesaplar liste fiyatlarının 12 ayla çarpımıdır. Dolar tutarlara kur farkı ve vergi dahil değildir. Dropbox tutarları fiyat sayfasında gösterilen kullanıcı başı aylık fiyattan hesaplanmıştır; aylık ya da yıllık faturalama seçimi gerçek tutarı değiştirebilir.

Beş bilgisayarlı ofis, toplam 1,5 TB veri

Tablodaki en düşük yıllık tutar IDrive Team'e aittir. Ancak bu planda koruma süre değil sürüm sayısıyla sınırlıdır. Backblaze'de aynı ofis daha fazla öder ama zamana bağlı bir yıllık geçmiş alır. Dropbox ve Google Workspace'in daha yüksek tutarı ise yedeklemenin yanında ekip içi paylaşım araçlarını, Google'da ayrıca e-posta ve ofis uygulamalarını da karşılar.

Tek bilgisayar ve harici diskte 4 TB arşiv

Backblaze Personal Backup yıllık 99 dolarla bilgisayara bağlı harici diski de kapsar ve kapasite sınırı koymaz. IDrive Personal'ın 5 TB planı ilk yıl 83,88 dolar, sonraki yıllarda 119,88 dolar tutar. Ancak arşiv 5 TB'ı geçerse aşım ücreti GB başına aylık 0,25 dolardır. 500 GB aşım aylık 125 dolar eder; 10 TB'lık Personal planının liste fiyatı ise ilk yıl aylık 10,49 dolar, sonra 14,99 dolardır. Dropbox Plus'ın 2 TB alanı bu arşive yetmez.

Ofis sunucusu, SQL veritabanı ve NAS

Bu senaryoda bilgisayar yedekleme planları yeterli değildir. IDrive Business, sunucu, Exchange, SQL ve NAS yedeğini plan kapsamında listeler. 500 GB'lık kademe ilk yıl 167,88 dolar, sonraki yıllarda 239,88 dolar tutar. 1,25 TB'lık kademe ise ilk yıl 419,88 dolar, sonra 599,88 dolardır. Backblaze'in bilgisayar yedekleme fiyat sayfası yalnız bilgisayarları ve bağlı harici diskleri anlatır; sunucu ve NAS için hangi ürünün gerektiğini satın almadan önce sağlayıcıya sormak gerekir. OneDrive ise yukarıda belirtildiği gibi sistem yedeklerini desteklenen kullanım olarak kabul etmez.

Geri yükleme: veriyi geri almanın yolları

Bir yedeğin değeri, ondan ne kadar hızlı geri yükleme yapılabildiğiyle ölçülür. Backblaze, web üzerinden istek başına 500 GB'a kadar zip dosyası hazırlar ve aynı anda birden çok geri yükleme isteğine izin verir. Daha büyük veriler için şifreli bir USB disk postayla gönderilir; disk 30 gün içinde iade edilirse bu yöntem ücretsizdir. Diskin Türkiye'ye gönderim koşulunu satın almadan önce sağlayıcıdan öğrenmek gerekir.

OneDrive'da Microsoft 365 aboneleri, OneDrive'ın tamamını son 30 gün içindeki herhangi bir zamana geri döndürebilir. Fidye yazılımı eşitlenen klasördeki dosyaları toplu şifrelediğinde, dosyaları tek tek geri almak yerine bu özellik kullanılır. Tek tek silinen dosyalar ise iş hesabında, yönetici ayarı değiştirilmediyse 93 gün içinde geri alınabilir. Kişisel hesapta bu süre 30 gündür ve kalıcı olarak silinen dosyalar geri getirilemez.

İnternet bağlantısının yükleme hızı ilk yedeğin süresini belirler. 1 TB veri, 20 Mbit/sn yükleme hızında kesintisiz aktarımla en az 111 saat, yani yaklaşık 4,6 gün sürer. 50 Mbit/sn'de bu süre yaklaşık 44 saate iner. Protokol yükü ve gün içindeki internet kullanımı nedeniyle gerçek süre daha uzun olur. Aynı hesaplama felaket anında indirme için de geçerlidir. Bu yüzden büyük arşivlerde diskle geri yükleme seçeneği önem kazanır.

Yedeğin tutulduğu ülke ve şifreleme anahtarı

Yedek; müşteri, çalışan ya da hasta bilgisi gibi kişisel veri içeriyorsa, yurt dışındaki bir veri merkezine gönderilmesi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun yurt dışına aktarım hükümlerine tabidir. Hizmeti seçmeden önce şunları yazılı olarak öğrenmek gerekir: sağlayıcı veriyi hangi ülkede ya da bölgede tutuyor, veri işleyen sıfatıyla sözleşme sunuyor mu ve hangi alt işleyenlerle çalışıyor? Aktarımın hukuki şartları ayrıca değerlendirilmelidir. Verinin Türkiye'de kalması zorunluysa, yurt içinde veri merkezi işleten sağlayıcılardan aynı ölçütlerle (saklama süresi, sürüm sayısı, geri yükleme yolu) teklif almak gerekir.

İkinci soru, şifreleme anahtarını kimin tuttuğudur. Bazı yedekleme hizmetleri, anahtarı yalnız müşterinin bildiği özel şifreleme seçeneği sunar. Bu durumda sağlayıcı veriyi okuyamaz, ancak anahtar kaybolursa yedek de açılamaz. Anahtarı sağlayıcı tutuyorsa parola sıfırlama kolaylaşır, ama veriye erişim sağlayıcının güvenlik düzenine bağlı kalır.

Bulut yedekleme programını devreye alma sırası

1. Yedeklenecek kaynakları listeleyin. Bilgisayarları, harici diskleri, ofis sunucusunu, NAS'ı ve veritabanlarını ayrı ayrı yazın. Bilgisayar yedekleme planı sunucuyu kapsamayabilir.
2. Geri dönüş süresini belirleyin. En geç fark edilen hata türüne göre 30 gün, 180 gün ya da 1 yıl gibi bir alt sınır seçin.
3. Kapasiteyi büyümeyle birlikte hesaplayın. Bugünkü veri miktarına bir yıllık artışı ekleyin. Kademeli planlarda aşım ücreti ödemek yerine bir üst kademeyi seçin.
4. İlk yedeğin süresini tahmin edin. Veri miktarını yükleme hızına bölün. Süre uzun çıkarsa ilk yedeği mesai dışı saatlere planlayın.
5. Geri yüklemeyi deneyin. İlk yedek tamamlanınca bir dosyanın eski sürümünü ve silinmiş bir klasörü geri yükleyip açın. Geri yüklemesi denenmemiş bir yedeğin işe yarayacağı varsayılamaz.
6. Hesap sahipliğini netleştirin. Yedek hesabını bir çalışanın kişisel e-postasıyla değil, işletmeye ait bir adresle açın. Ödemesi aksayan bir abonelikte verinin ne kadar süre tutulduğunu sağlayıcının koşullarından okuyun.

Bulut yedekleme hakkında kısa yanıtlar

Ücretsiz bulut yedekleme yeterli olur mu?

Küçük bir belge klasörü için başlangıç olabilir, ancak bilgisayarın tamamı için yetmez. IDrive'ın ücretsiz Basic planı 10 GB, Dropbox'ın ücretsiz Basic planı 2 GB alan verir. Ücretsiz planların saklama süresi ve sürüm geçmişi fiyat sayfalarında belirtilmediği için kritik dosyaları yalnız bu planlara bırakmamak gerekir.

Microsoft 365 ya da Google Workspace kullanan bir işletmenin ayrıca yedeğe ihtiyacı var mı?

Bu, gereken geri dönüş süresine ve neyin eşitlendiğine bağlıdır. OneDrive iş hesabında silinen dosyalar 93 gün tutulur ve OneDrive'ın tamamı 30 gün geriye döndürülebilir. Google Drive'da yüklenen dosyaların eski sürümleri 30 gün ya da 100 sürümle sınırlıdır. Daha eski bir hatayı geri almak gerekiyorsa ya da bilgisayarda eşitlenmeyen klasörler, sunucular ve veritabanları varsa ayrı bir yedekleme hizmeti gerekir.

Harici disk ve NAS yedeklenebilir mi?

Backblaze, bilgisayara bağlı harici disklerdeki kullanıcı verilerini yedekler. NAS ve sunucu yedeği ise IDrive'ın Business planında listelenir. Harici disk uzun süre bilgisayara takılmazsa yedekteki kopyasının ne kadar korunacağını sağlayıcının belgelerinden kontrol etmek gerekir.

Kaynaklar

1. Backblaze, Computer Backup fiyatlandırma sayfası backblaze.com
2. Backblaze, Extended Version History özellik sayfası backblaze.com
3. IDrive, fiyatlandırma sayfası idrive.com
4. Microsoft Learn, OneDrive service description learn.microsoft.com
5. Microsoft Destek, OneDrive'da silinen dosya veya klasörleri geri yükleme support.microsoft.com
6. Google Workspace, Türkiye fiyatlandırma sayfası workspace.google.com
7. Google Drive Yardım, dosya etkinliği ve sürümleri support.google.com
8. Dropbox, planlar sayfası dropbox.com