Çizim Programları: Dijital Resim ve Vektör Araçları

Bu sayfada · 7 bölüm

1. Raster ve vektör çizim: hangi iş hangi türü ister?
2. On çizim programının karşılaştırma tablosu
3. Ücretsiz çizim programları: ne ücretsiz, sınır nerede?
4. Lisans modeli uzun vadeli maliyeti nasıl değiştirir?
5. Cihaza göre çizim programı seçenekleri
6. Satın almadan önce programı deneme sırası
7. Sık sorulan sorular
8. Kaynaklar

Çizim programı seçimini üç soru belirler: çizim piksellerden mi yoksa ölçeklenebilir çizgilerden mi oluşacak, hangi cihazda çizilecek ve lisans için hangi modelle ödeme yapılacak. Serbest el resim, illüstrasyon ve boyama için raster (piksel tabanlı) programlar; logo, ikon, ambalaj ve her boyutta net basılması gereken grafikler için vektör programlar kullanılır. Ücretsiz seçenekler iki türde de vardır; ücretli programa geçmenin gerekçesi genellikle dosya biçimi uyumu, cihaz ya da özel bir araç setidir.

İhtiyaca göre kısa eşleştirme:

• Ücretsiz dijital resim ve illüstrasyon: Windows, macOS, Linux ve Android'de çalışan açık kaynak Krita.
• Ücretsiz vektör çizim: SVG tabanlı Inkscape ya da vektör, piksel ve sayfa düzenini tek uygulamada toplayan, bireysel kullanıcılara ücretsiz Affinity.
• Fotoğraf üzerinde düzenleme ve rötuş: Ücretsiz GIMP ya da abonelikle satılan Adobe Photoshop.
• iPad ile çizim: Abonelik istemeden App Store'dan satın alınan Procreate ya da ücretsiz Adobe Fresco.
• Çizgi roman, webtoon ve animasyon: Clip Studio Paint EX.
• Ajans ya da tasarımcıyla PSD ve AI dosyası alışverişi: Adobe Photoshop ve Illustrator.
• Windows ya da macOS'ta kalıcı lisans seçeneği olan vektör paketi: CorelDRAW Graphics Suite.

Raster ve vektör çizim: hangi iş hangi türü ister?

Raster görsel, her biri tek bir renk taşıyan piksellerden oluşan bir ızgaradır. Fırça izi, doku, yumuşak renk geçişi ve ışık gibi resimsel etkiler bu yapıda doğal durur. Sınırı boyuttur: görsel, açıldığı çözünürlüğün ötesine büyütüldüğünde pikseller belirginleşir. Bu yüzden raster çalışmada belge boyutu ve çözünürlüğü baştan son kullanım yerine (ekran, afiş, kitap kapağı) göre seçilir.

Vektör grafik ise noktalar, eğriler ve bunların dolgu ve kontur tanımlarından oluşur. Program şekli her büyütmede yeniden hesapladığı için aynı logo kartvizitte de cephe tabelasında da aynı keskinlikte kalır; renkler ve çizgi kalınlığı sonradan tek tek değiştirilebilir. Kesim plotteri ve lazer gibi üretim makineleri de çizgi yolunu izlediğinden etiket, folyo kesim ve tabela işleri vektör dosya ister. Karşılığında, yağlı boya ya da sulu boya hissi veren dokuları vektörle elde etmek zahmetlidir.

Pek çok gündelik iş iki türü birleştirir: bir ambalajda logo ve metin vektör, ürün fotoğrafı raster olur. Bazı programlar bu yüzden iki türü bir arada sunar. Affinity vektör ve piksel araçlarını aynı uygulamada toplar, Adobe Fresco raster ve vektör fırçaları aynı çizimde kullandırır, CorelDRAW Graphics Suite ise vektör odaklı CorelDRAW'un yanına görüntü düzenleme için Corel PHOTO-PAINT'i koyar.

On çizim programının karşılaştırma tablosu

Tablo, programları üreticilerin resmî ürün ve satın alma sayfalarında belirttiği çizim türü, cihaz ve lisans modeline göre karşılaştırır. Lisans fiyatları ülkeye, kura ve kampanyaya göre değiştiği için güncel tutar üreticinin Türkiye fiyat sayfasından ya da uygulama mağazasından alınmalıdır.

Ana çizim türü, programın temel çalışma biçimini gösterir; raster ağırlıklı programların bir kısmı şekil ve çizgi için sınırlı vektör araçları da içerir.

Ücretsiz çizim programları: ne ücretsiz, sınır nerede?

Ücretsiz programlar iki gruba ayrılır ve aralarındaki fark uzun vadeli güvencededir. Açık kaynak programlarda (Krita, Inkscape, GIMP) kaynak kodu özgür lisansla yayımlanır, program topluluk tarafından geliştirilir ve kullanmak için hesap açmak ya da abonelik başlatmak gerekmez. Kapalı kaynak olup ücretsiz sunulan programlarda (Affinity, Adobe Fresco) koşulları üretici belirler; hangi özelliğin ücretsiz kalacağı da üreticinin kararına bağlıdır.

Krita: dijital resim için açık kaynak seçenek

Krita kendini ücretsiz ve açık kaynak bir boyama programı olarak tanımlar ve GNU GPL lisansıyla dağıtılır. Desteklediği işler illüstrasyon, konsept sanat, matte painting (film ve oyun sahneleri için boyanmış arka plan), doku çizimi, çizgi roman ve animasyondur; fırça motorları, çizgi titremesini azaltan sabitleyiciler ve çizim yardımcıları bu odağa göre kurulmuştur. Windows, macOS ve Linux için resmî siteden, Android için Google Play'den indirilir; iPad ve iPhone sürümü yoktur.

Krita'nın Steam, Microsoft Store, Epic Games Store ve Mac App Store'daki sürümleri ücretlidir. Bunlar ayrı bir ürün değil, otomatik güncelleme kolaylığı sunan ve mağaza komisyonu düşüldükten sonra geliri Krita'nın geliştirilmesine giden aynı programdır. Resmî siteden indirilen sürüm ücretsiz kalır.

Inkscape: SVG tabanlı vektör çizim

Inkscape, Windows, macOS ve Linux'ta çalışan ücretsiz ve açık kaynak bir vektör editörüdür. Yerel biçimi web'in standart vektör biçimi olan SVG'dir; bu yüzden çizilen ikon, logo ya da şema dönüştürme gerekmeden web sitelerinde kullanılabilir. Baskı ve paylaşım için PDF, EPS ve PNG gibi biçimlere dışa aktarım yapılabilir. Ajansla Illustrator dosyası (AI) üzerinden yürüyen işlerde dosya alışverişini baştan denemek gerekir.

GIMP: fotoğraf düzenleme ağırlıklı

GIMP (GNU Image Manipulation Program) kendini çoklu platform bir görüntü düzenleyici olarak tanımlar ve GNU/Linux, macOS ile Windows'ta çalışan özgür bir yazılımdır. Rötuş, fotoğraf restorasyonu ve kompozisyonun yanı sıra ikon, grafik öğe ve arayüz maketleri için de kullanılır. Serbest el çizim yapılabilir; ancak işin büyük kısmı fırçayla resimse iki programın kendi tanımları ayrımı açıkça gösterir: GIMP bir görüntü düzenleyici, Krita bir boyama programıdır.

Affinity: tek uygulamada vektör, piksel ve sayfa düzeni

Canva'nın sunduğu Affinity, vektör çizim, piksel düzenleme ve sayfa düzeni araçlarını tek uygulamada toplar ve bireysel kullanıcılara ücretsizdir. Windows ile Apple silicon ve Intel işlemcili Mac'lerde çalışır; iPad sürümü duyurulmuş ama henüz yayımlanmamıştır. Yapay zeka araçları isteğe bağlıdır ve Canva'nın ücretli planını gerektirir. İndirme bağlantıları Canva'nın oturum açma adımına yönlendirir. Kurumsal oturum açma (SSO) ve eğitim kurumu kullanımı için Canva ile iletişime geçilmesi istenir.

Adobe Fresco: iPad, iPhone ve Windows'ta ücretsiz

Adobe Fresco ücretsizdir ve iPad, iPhone ile Windows'ta çalışır. Aynı çizimde, birbirine karışıp yayılan canlı raster fırçalar ile büyütüldüğünde bozulmayan vektör fırçalar birlikte kullanılabilir; sınırsız katman, simetrik çizim ve kare kare animasyon da sunulur. Fresco'daki eskiz Photoshop ya da Illustrator'da açılıp Fresco'ya geri eşitlenebildiğinden, Adobe aboneliği olan bir ekipte tasarımcı iPad'de başladığı işi masaüstünde sürdürebilir.

Lisans modeli uzun vadeli maliyeti nasıl değiştirir?

Aynı program farklı modellerle satılabildiği için karşılaştırma liste fiyatıyla değil, kullanım süresi boyunca ödenecek toplamla yapılır.

• Abonelik: Photoshop ve Illustrator, Adobe'nin tek uygulama planlarıyla ya da 20'den fazla uygulama içeren Creative Cloud Pro paketiyle, aylık ödemeli ya da yıllık taahhütlü abonelikle satılır; Adobe'nin plan sayfasında kalıcı lisans seçeneği yoktur. Abonelik sürdükçe program güncel kalır, ödeme durduğunda kullanım hakkı da biter.
• Kalıcı lisans ve güncelleme ücreti: Clip Studio Paint'in kalıcı lisansı yalnız Windows ve macOS için satılır ve satın alınan ana sürümü süresiz kullandırır; sonraki özellik güncellemeleri her yıl yenilenen Update Pass ile ayrıca alınır. CorelDRAW Graphics Suite'in kalıcı lisansına da isteğe bağlı bakım planı eklenebilir. İki program ayrıca abonelik seçeneği sunar.
• Tek seferlik mağaza satın alımı: Procreate, abonelik olmadan App Store üzerinden satın alınır.
• Ücretsiz: Krita, Inkscape, GIMP, Adobe Fresco ve bireysel kullanımda Affinity.

Üç yıllık bir karşılaştırma için abonelikte aylık tutar 36 ile çarpılır; kalıcı lisansta lisans bedeline, güncelleme ya da bakım planının yıllık bedeli üç kez eklenir. Güncelleme alınmayacaksa kalıcı lisans sabit bir gider olarak kalır, ancak eski sürümün yeni işletim sistemi sürümleriyle uyumu zamanla sorun çıkarabilir. Birden fazla çalışan için alım yapılıyorsa hesap kişi başı lisansla çarpılır; CorelDRAW iş ve eğitim kullanımı için ayrı lisanslar da sunar.

Cihaza göre çizim programı seçenekleri

• Windows: Photoshop, Illustrator, Adobe Fresco, Affinity, Krita, GIMP, Inkscape, Clip Studio Paint, CorelDRAW Graphics Suite.
• macOS: Photoshop, Illustrator, Affinity, Krita, GIMP, Inkscape, Clip Studio Paint, CorelDRAW Graphics Suite.
• Linux: Krita, GIMP, Inkscape.
• iPad: Procreate, Adobe Fresco, Illustrator, Clip Studio Paint (aylık ya da yıllık planla). Affinity'nin iPad sürümü henüz yayında değildir.
• iPhone: Procreate Pocket, Adobe Fresco, Clip Studio Paint (planla).
• Android: Krita, Clip Studio Paint (planla).
• Tarayıcı: Photoshop'un web sürümü ve abonelere açık CorelDRAW Web.

Bilgisayarda serbest el çizim ve boyama için basınca duyarlı kalemi olan bir grafik tablet ya da kalem destekli dokunmatik ekran gerekir; fareyle çizilen fırça darbesinin kalınlığı ve opaklığı basınca göre değişmez. Vektör çizimde ise şekiller nokta ve eğri yerleştirilerek kurulduğu için fareyle de verimli çalışılabilir.

Satın almadan önce programı deneme sırası

1. Gerçek bir işle başlayın. Logo taslağı, afiş ya da illüstrasyon gibi yakında yapılacak bir işi seçin; hazır örnek çizimler programın sizin işinizdeki davranışını göstermez.
2. Ücretsiz ya da deneme sürümünü kurun. Krita, Inkscape, GIMP, Affinity ve Fresco zaten ücretsizdir. CorelDRAW Graphics Suite kredi kartı istemeyen 15 günlük deneme, Clip Studio Paint de ücretsiz deneme sunar.
3. Kalem ya da tablet uyumunu kontrol edin. Basınç algısını, eğim desteğini ve çizgi gecikmesini kendi donanımınızla deneyin.
4. Dosya alışverişini sınayın. Çalıştığınız ajans, matbaa ya da web ekibinin istediği biçimde (PSD, AI, PDF, SVG, PNG) dışa aktarın ve karşı tarafın dosyayı sorunsuz açtığını doğrulayın.
5. Baskı işi varsa renk ayarını sınayın. Matbaanın istediği renk profiliyle (baskıda çoğunlukla CMYK) PDF alın ve mümkünse prova baskı isteyin.
6. Lisans koşullarını okuyun. Programın kaç cihaza kurulabildiğini, ticari kullanım iznini ve ekip lisansı gerekip gerekmediğini netleştirin.
7. Toplam maliyeti hesaplayın. Kullanım süresi boyunca abonelik, kalıcı lisans ve güncelleme ücretlerini aynı süre üzerinden karşılaştırın.

Sık sorulan sorular

Ücretsiz çizim programlarıyla yapılan işler ticari olarak kullanılabilir mi?

Açık kaynak programlarda lisans, programla üretilen esere değil yazılımın kaynak koduna uygulanır. Krita'nın sık sorulan sorular sayfası, Krita ile üretilen işin tamamen kullanıcıya ait olduğunu ve istenen lisansla dağıtılabileceğini açıkça belirtir; çizimler müşteri işinde ya da satışta kullanılabilir. Ücretsiz sunulan kapalı kaynak programlarda koşul üreticinin kullanım sözleşmesindedir; bireysel kullanım için ücretsiz duyurulan bir programı şirket genelinde kullanmadan önce bu sözleşme okunmalı ve gerekirse üreticiden teyit alınmalıdır.

Clip Studio Paint PRO ile EX arasındaki fark nedir?

PRO; karakter çizimi, konsept sanat ve illüstrasyon için hazırlanmıştır. EX, PRO'nun bütün özelliklerine çok sayfalı projeler, webtoon araçları, PDF ve e-kitap dışa aktarımı ile tam uzunlukta animasyon ekler. Tek kare illüstrasyon üreten biri için PRO yeterli olurken, sayfa sayfa çizgi roman ya da uzun animasyon üretenler EX'e ihtiyaç duyar.

Çizim için Photoshop mı, Illustrator mı?

Sonuçta bir resim, doku ya da fotoğrafla birleşen bir görsel çıkacaksa Photoshop; logo, ikon ya da her boyutta kullanılacak bir grafik çıkacaksa Illustrator uygun düşer. Creative Cloud Pro aboneliği iki programı birlikte içerir; işlerin çoğu tek türdeyse yalnız o programı kapsayan tek uygulama planı yeterli olabilir.

Kaynaklar

1. Canva, Affinity ana sayfası affinity.studio
2. Krita, resmî ana sayfa krita.org
3. Krita, indirme sayfası krita.org
4. Krita belgeleri, Sık Sorulan Sorular docs.krita.org
5. Celsys, Clip Studio Paint satın alma sayfası clipstudio.net
6. Procreate, Procreate for iPad ürün sayfası procreate.com
7. Adobe, Adobe Fresco ürün sayfası adobe.com
8. Adobe, Creative Cloud planları ve fiyatları adobe.com
9. Corel, CorelDRAW Graphics Suite ürün sayfası coreldraw.com
10. GIMP, resmî ana sayfa gimp.org
11. Inkscape, GitLab proje sayfası gitlab.com