Toplu SMS Hizmetleri: Gönderim, Raporlama ve Paket Seçimi

Bu sayfada · 8 bölüm

1. Toplu SMS fiyatları: paket büyüklüğüne göre karşılaştırma
2. Fiyatın arkasındaki koşullar
3. Gönderim düzenine göre yıllık maliyet
4. Bir SMS kaç karakter sayılır
5. Toplu SMS gönderme adımları
6. Ticari SMS'te İYS ve içerik kuralları
7. Gönderim raporunda neye bakılır
8. Sık sorulan sorular
9. Kaynaklar

Toplu SMS, bir işletmenin web panelinden, Excel listesinden ya da API bağlantısıyla binlerce telefon numarasına aynı anda kısa mesaj göndermesini sağlayan hizmettir. Alıcının ekranında telefon numarası yerine işletmeye ait onaylı gönderici adı (başlık) görünür ve her mesajın ulaşıp ulaşmadığı raporlanır. Türkiye'de sağlayıcıların yayımladığı KDV ve ÖİV dahil liste fiyatlarında 10.000 SMS'lik paket 1.359 TL ile 2.625 TL arasında satılıyor; yeni abonelere tek seferlik tekliflerde aynı paket 869 ile 899 TL arasına iniyor.

Paket büyüdükçe mesaj başı maliyet belirgin biçimde düşer: 1.000 SMS'lik pakette mesaj başına yaklaşık 0,30 ile 0,37 TL ödenirken 100.000 SMS'lik pakette bu tutar 0,11 ile 0,21 TL bandına iner. Gerçek maliyeti ise birim fiyat kadar şu dört koşul belirler: kredinin ay sonunda mı yoksa bir yıl sonunda mı silindiği, ulaşmayan mesajın paketten düşüp düşmediği, Türkçe karakterli metnin kaç SMS sayıldığı ve paket bittiğinde hangi tarifenin işlediği. Kampanya ya da tanıtım mesajı gönderilecekse sağlayıcının İleti Yönetim Sistemi (İYS) ile entegre çalışması ayrıca yasal bir şarttır.

Toplu SMS fiyatları: paket büyüklüğüne göre karşılaştırma

Aşağıdaki tutarlar sağlayıcıların fiyat sayfalarında yer alan, KDV ve ÖİV dahil standart paket fiyatlarıdır. Parantez içindeki mesaj başı tutar, paket fiyatının SMS adedine bölünmesiyle bulunur. Paketlerin tamamı yalnızca yurt içi gönderimi kapsar.

Netgsm, iletiMerkezi ve Verimor'un yıllık paket fiyatları birbirine çok yakın: 10.000 SMS 1.599 ile 1.699 TL, 100.000 SMS 14.499 ile 14.798 TL arasında. Verimor'un aylık paketi birim fiyatta daha ucuz görünür, ancak kredisi ay sonunda biter. En küçük paket bu üç sağlayıcıda 500 SMS'tir (Netgsm 198 TL, iletiMerkezi 189 TL, Verimor aylık 159 TL ve yıllık 199 TL); Turkcell'in faturasız paketleri 1.000 SMS'ten başlar. Hacim büyüdükçe fark açılır: 1.000.000 SMS'lik paket Netgsm'de 81.000 TL, iletiMerkezi'nde 73.999 TL, Turkcell'in faturasız tarifesinde 165.000 TL'dir. Liste fiyatları ve kampanyalar sık güncellendiği için tutarı satın almadan önce sağlayıcının güncel fiyat sayfasından teyit etmek gerekir.

Yeni abone teklifleri yalnızca ilk alımda geçerli

Netgsm, iletiMerkezi ve Verimor yeni aboneye tek seferlik indirimli paket sunuyor: Netgsm'de 10.000 SMS 899 TL, iletiMerkezi'nde ilk ödemede 879 TL, Verimor'da yıllık 869 TL ve buna ek olarak 2.000 ücretsiz SMS. Bu tutarlar standart 10.000'lik paketin kabaca yarı fiyatına denk gelir, ancak sonraki alımlar standart fiyattan yapılır. Sağlayıcıları ilk alım fiyatıyla kıyaslamak, ikinci yıldan itibaren ödenecek tutarı olduğundan düşük gösterir.

Operatör tarifesi: Turkcell'in ödeme seçenekleri

Turkcell'in kurumsal Dijital Mesajlaşma Servisleri (DMS) tarifesinde SMS üç ödeme biçimiyle alınabiliyor. Faturasız paketler 12 ay geçerli ve 12. ayın sonunda kullanılmayan bakiye siliniyor. Faturalı taahhütsüz seçenekte mesaj başına 0,75 TL ödeniyor. 12 aylık taahhütlü seçenekte birim fiyat kademeye göre düşüyor; ilk kademe (10.000 mesaj) 0,54 TL ve taahhüt 12. ayın sonunda dolmazsa aradaki fark faturalanıyor. Faturalı taahhütsüz seçenek mesaj başına faturasız paketlerin hepsinden pahalıdır; buna karşılık yurt dışına SMS, sesli mesaj, vergi numarasına SMS ve anında cevap servisleri faturasız pakette kullanılamaz. Operatör tarifesinde ayrıca konuma, profile ve TC kimlik numarasına göre gönderim gibi operatör verisine dayanan mesaj türleri listeleniyor.

Fiyatın arkasındaki koşullar

İki koşul maliyeti doğrudan değiştirir. Netgsm'de paketteki SMS'ler bittiğinde gönderim mevcut tarifeden sürer; yurt içi standart tarife SMS başına 0,42 TL, yani 100.000'lik paketteki birim maliyetin yaklaşık üç katıdır. Verimor'un aylık paketinde kredi satın alındığı ayın sonunda geçersiz olur; ayın son haftasında alınan paketin kullanım süresi birkaç güne iner. İzin yönetimi ayrı modül olarak satın alınacaksa (Verimor'da 5.000 izinlik yıllık modül 3.588 TL artı KDV'den başlıyor) bu kalem de yıllık maliyete eklenmelidir.

Gönderim düzenine göre yıllık maliyet

Aynı sağlayıcı, gönderimin yıl içine nasıl dağıldığına göre ucuz ya da pahalı çıkabilir. İki tipik düzen için standart liste fiyatlarıyla en düşük paket bileşimi şöyledir:

Sonuç gönderim düzenine göre tersine döner. Her ay aynı hacimde gönderim yapan işletme için Verimor'un aylık paketi, yıllık paketlerden 1.389 ile 1.888 TL daha ucuza gelir. Yıla dağılmış birkaç kampanyada ise aynı model en pahalı seçenek olur, çünkü her kampanya ayı için ayrı ve küçük, yani birim fiyatı yüksek paket alınır. Aylık paket hesabı, kredinin her ay tamamen tüketildiğini varsayar: 10.000'lik aylık paketten her ay 2.000 SMS artarsa yılda 24.000 kredi boşa gider. Turkcell'in faturalı taahhütsüz tarifesinde aynı 120.000 SMS, mesaj başı 0,75 TL'den 90.000 TL tutar.

Bir SMS kaç karakter sayılır

Paketten düşen adet, gönderilen kişi sayısına değil her mesajın kaç parçaya bölündüğüne bağlıdır. Netgsm'in ifadesiyle her "1 boy SMS" paketten bir adet düşürür. Parça uzunluğunu metnin kodlaması belirler:

• GSM 7 bit alfabesi: Türkçeye özgü harf içermeyen metinde tek SMS 160 karakterdir. Mesaj birden çok parçaya bölünürse birleştirme bilgisi yer kapladığı için her parça 153 karakter taşır.
• Türkçe dil tablosu: Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü harflerini ve küçük biçimlerini destekleyen bu ayarda tek SMS 155 karakterdir; 5 karakterlik alan dil bilgisine ayrılır.
• Unicode (UCS-2): Emoji ya da Kiril, Arap gibi alfabeler kullanıldığında tek SMS 70 karakterdir, birleşik mesajda her parça 67 karakter taşır.

Sağlayıcılar bu sınırları kendi sistemlerine göre farklı açıklayabiliyor. iletiMerkezi tek SMS'i İngilizce karakterle 155, Türkçe karakterle 150, Unicode ile 65 karakter olarak sayıyor ve uzun mesajı en çok 7 parça, 1.071 karakterle sınırlıyor. Hangi kuralın uygulandığını görmek için genel değerler yerine sağlayıcı panelindeki karakter sayacı esas alınmalıdır.

Maliyet etkisi küçük değildir: sınıra yakın bir kampanya metnine zorunlu MERSİS numarası ve ret bilgisi eklendiğinde mesaj ikinci parçaya taşar ve 10.000 kişilik liste paketten 20.000 SMS düşürür. Türkçe harfleri Latin karşılıklarına çeviren dönüştürme (ç yerine c, ş yerine s, ğ yerine g) 160 karakter sınırını korur, ama metnin görünüşünü değiştirdiği için göndermeden önce önizlemeyle kontrol edilmelidir.

Toplu SMS gönderme adımları

1. Abonelik açın. Koşullar sağlayıcıya göre değişir: iletiMerkezi gönderim için kurumsal hat istemiyor, Verimor'un SMS paketleri ise yalnızca Verimor Telekom abonelerine satılıyor.
2. Gönderici adı (başlık) için başvurun. Başlığın işletmeye ait olduğu belgeyle kanıtlanır. Netgsm bu belgelerin KEP (kayıtlı elektronik posta) ile gönderilmesini istiyor; iletiMerkezi başlık uzunluğunu 3 ile 11 karakter arasında sınırlıyor. Verimor'da gönderim başlık yerine abone numarasıyla da yapılabiliyor.
3. İYS kaydını tamamlayın. Tanıtım ve kampanya mesajı gönderecek işletme İYS'ye kaydolur. Panel dışında, örneğin bir kayıt formuyla alınan onaylar üç iş günü içinde İYS'ye yüklenmezse geçersiz sayılır.
4. Listeyi yükleyin ve gruplayın. Numaralar Excel dosyası, masaüstü programı, mobil uygulama ya da API ile aktarılır. Listede ad gibi alanlar tutulursa mesaj her alıcıya adıyla hitap ederek gönderilebilir.
5. Metni yazın ve parça sayısını kontrol edin. Ticari mesajda MERSİS numarası, ret yolu ve gerekiyorsa başta "kampanya" ya da "tanıtım" gibi nitelik ibaresi yer alır. Bunlar eklendikten sonra metnin kaç parça tuttuğu karakter sayacında görülür.
6. Test edip zamanlayın. Mesajı önce kendi numaranıza göndermek, bozuk karakteri ve kırık bağlantıyı listeye gitmeden yakalamanın en ucuz yoludur. Netgsm gibi panellerde gönderim ileri bir tarihe ya da günlük, haftalık veya aylık tekrar eden bir düzene kurulabilir.
7. Raporu inceleyin. İletilmeyen numaralar ve ret talepleri bir sonraki gönderimden önce listeden ayıklanır.

Ticari SMS'te İYS ve içerik kuralları

Kampanya ve tanıtım mesajlarının kuralları Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik ile belirlenir. Bu kurallar, toplu SMS sağlayıcısının (yönetmelikteki adıyla aracı hizmet sağlayıcının) neyi gönderip neyi durduracağını doğrudan belirler:

• Sağlayıcı, İYS'ye kayıtlı olmayan bir işletmenin ticari iletisini başlatmaz. Gönderimden önce her alıcının İYS'de onayı olup olmadığını kontrol eder ve onayı bulunmayana ileti göndermez.
• Onay istemek için alıcıya ticari ileti gönderilemez; sağlayıcı da başkası adına onay toplayamaz.
• Abonelik, tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat bildirimleri onay gerektirmez ve İYS kontrolüne girmez; bu mesajlarda ürün ya da hizmet tanıtımı yapılamaz. Böyle bir gönderimde sağlayıcı işletmeden bu yönde beyan alır.
• Kısa mesajın içeriğinde tacirler MERSİS numarasına, esnaflar adı soyadı ile TC kimlik ya da vergi kimlik numarasına yer verir. İletinin niteliği içerikten anlaşılmıyorsa "kampanya", "tanıtım" ya da "bilgilendirme" gibi bir ibare mesajın başına yazılır.
• Her ticari iletide ücretsiz bir ret yolu bulunur: kısa mesaj numarası, müşteri hizmetleri numarası ya da yalnızca ret için ayrılmış bir internet adresi. Ret talebinden sonra gönderim üç iş günü içinde durdurulur ve talep aynı süre içinde İYS'ye bildirilir.
• Onay kayıtları onayın geçerliliği bittiği tarihten, diğer gönderim kayıtları kayıt tarihinden itibaren üç yıl saklanır. Şikâyet durumunda ispat yükü işletmeye ya da sağlayıcıya aittir.

Bu yüzden İYS entegrasyonu sağlayıcılar arasında ayırt edici bir özellik değil, bulunması zorunlu bir altyapıdır. Karşılaştırmada asıl sorulması gerekenler şunlardır: izinler panelden İYS'ye nasıl yükleniyor, ret talepleri listeye kendiliğinden işleniyor mu ve izin modülü ayrıca ücretlendiriliyor mu.

Gönderim raporunda neye bakılır

Rapor, paketin nereye harcandığını gösteren tek kayıttır. Netgsm raporların operatörlerden alındığını ve tarih aralığına göre toplam gönderim, iletilen mesaj, ücretlendirme, SMS uzunluğu ve ulaşmama sebebinin görüntülenebildiğini belirtiyor. iletiMerkezi gerçek zamanlı raporların incelenip indirilebildiğini, Turkcell ise geri dönüş ve erişimin raporlandığını söylüyor. Bir panelde aranacak asgari bilgiler şunlardır:

• Numara bazında iletim durumu ve ulaşmama sebebi: Kapalı ya da kullanılmayan numaraları listeden ayıklamayı sağlar. Ulaşmayan mesajı ücretlendirmeyen sağlayıcılarda iadenin doğru yapıldığı da buradan izlenir.
• Mesaj başına parça sayısı ve ücretlendirme: Uzun metnin paketi beklenenden hızlı tükettiğini ilk gönderimde gösterir.
• Ret talepleri: İYS'ye işlenen retlerin gönderim listesine yansıdığını doğrulamaya yarar.
• Dışa aktarma: Üç yıllık kayıt saklama yükümlülüğü ve olası bir şikâyette ispat için raporun indirilebilir olması gerekir.

Sık sorulan sorular

Paketteki SMS'ler kullanılmazsa ne olur?

Süre dolduğunda kalan kredi kullanılamaz. Netgsm, iletiMerkezi ve Verimor'un yıllık paketlerinde süre bir yıl, Verimor'un aylık paketinde satın alınan ayın sonu, Turkcell'in faturasız paketinde 12 aydır. Netgsm, ön ödemeli paketlerde süresi dolan ya da aboneliği feshedilen kullanıcının kalan SMS'ler için alacak talep edemeyeceğini belirtiyor.

Yurt dışındaki numaralara gönderim paketten düşer mi?

Düşmez. Netgsm, iletiMerkezi ve Verimor paketleri yalnızca yurt içi gönderimi kapsar; yurt dışı gönderim ayrı tarifeden ücretlendirilir. Turkcell'de yurt dışına SMS faturasız pakette kullanılamaz, faturalı tarifede mesaj başına ayrıca ücretlendirilir.

Tacir ve esnafa gönderilen kampanya SMS'i için onay gerekir mi?

Önceden onay zorunlu değildir. Ancak gönderimden önce bu numaraların İYS'ye kaydedilmesi ve alıcının ret hakkını kullanıp kullanmadığının İYS üzerinden kontrol edilmesi gerekir. Ret hakkını kullanmış tacir ya da esnafa, onayı alınmadan yeniden ticari ileti gönderilemez.

Doğrulama kodları (OTP) toplu SMS paketiyle gönderilebilir mi?

Sağlayıcıya göre değişir. Verimor, satın alınan SMS kredilerinin OTP gönderiminde de kullanılabildiğini belirtiyor; Netgsm ise OTP SMS'i ayrı bir hizmet olarak sunuyor. Tek kullanımlık şifre gönderilecekse paketin bu kullanımı kapsayıp kapsamadığı satın almadan önce sorulmalıdır.

Alıcının hangi operatörde olduğu fiyatı değiştirir mi?

Netgsm, iletiMerkezi ve Verimor'un paket tablolarında operatöre göre ayrı fiyat yoktur. iletiMerkezi, Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone abonelerine gönderimde fiyat farkı olmadığını açıkça yazıyor. Netgsm ise operatörler arası arabağlantı ücretleri değişirse tarifelerini ve paket koşullarını güncelleyebileceğini belirtiyor.

Alıcı şikâyet ederse süreç nasıl işler?

Alıcı, iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde e-Devlet ile entegre Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi üzerinden ya da ticaret il müdürlüğüne dilekçeyle başvurabilir. Onayın varlığını ispat etme yükü gönderen işletmeye ya da sağlayıcıya düştüğü için bu aşamada İYS kaydı ve dışa aktarılmış gönderim raporları belirleyici olur.

Kaynaklar

1. Netgsm - Toplu SMS Fiyatları ve Paketleri netgsm.com.tr
2. Netgsm - Toplu SMS (Başlıklı, Kurumsal ve Bulk SMS) hizmet sayfası netgsm.com.tr
3. iletiMerkezi - Toplu SMS Fiyatları iletimerkezi.com
4. Verimor - Tarifeler (SMS ve İYS paketleri) verimor.com.tr
5. Turkcell - Dijital Mesajlaşma Servisleri turkcell.com.tr
6. Mevzuat Bilgi Sistemi - Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik mevzuat.gov.tr
7. T.C. Ticaret Bakanlığı - Ticari Elektronik İletiler Genel Bilgiler ticaret.gov.tr
8. Infobip - SMS languages optimization (karakter kodlaması ve Türkçe dil tablosu) infobip.com